Saraybosna, Bosna-Hersek’in yanı sıra bizi Karadağ ve Sırbistan’a da götüren Balkanlar seyahatimizin ilk durağıydı. Sayıştay denetçisi olan arkadaşımız Eşref iş nedeniyle Saraybosna’ya gideceğiniz söyleyince beni işten arkadaşım Cüneyt’i de davet etti.
Bir yandan, insanlık tarihinin en önemli anlarından bazılarına tanıklık etmiş ve Doğu ile Batı arasında bir kavşak noktası olan Saraybosna’yı ziyaret etmek için can atıyordum. Diğer yandan, hüzünle dolu, savaş ve çatışmalarla yaralanmış ve birçok kişi tarafından unutulmuş bir şehir bulup bulamayacağımı merak ederek bazı çekincelerim vardı. Ne de olsa Saraybosna, Avrupa’nın en az ziyaret edilen başkentlerinden biri. 80’lerde büyüdüğüm için, Saraybosna’yı Avrupa topraklarındaki en acımasız çatışmalardan biriyle ilişkilendirmekten kendimi alamadım. Aklımda hep U2’nun One şarkısının melankolik melodisi vardı.
Ne kadar da yanılmışım! Saraybosna canlı, misafirperver ve otantik bir şehir. Tüm seyahatimiz boyunca tanıştığımız dost canlısı insanlarla dolu. Yemekler lezzetli ve şehir turistleri ağırlamaya fazlasıyla hazır. Saraybosna, her şeyden önce, hayatta ne kadar minnettar olmamız gerektiğini hatırlatarak düşünmeye davet ediyor.
Avrupa’nın alışılmış turistik rotasının dışında yer aldığı için Saraybosna, bir Avrupa başkentinde isteyebileceğiniz her şeyi sunuyor. Kültür, harika yemekler ve daha fazlası: uygun fiyatlar, üstelik aşırı turizm kalabalığı olmadan.
Balkanlar’daki yolculuğumuz sırasında Bosna-Hersek’te Mostar ve Saraybosna’yı ziyaret ettik ve şüphesiz tüm yolculuğun en önemli noktalarıydı.
İçindekiler
- SARAYBOSNA İÇİN SEYAHAT İPUÇLARIM
- BOSNA-HERSEK’İ ZİYARET ETMEDEN ÖNCE BİLMENİZ GEREKEN TEMEL ŞEYLER
- SARAYBOSNA’DA NEREDE KALINIR
- SARAYBOSNA’YI ZİYARET ETMEK İÇİN EN İYİ ZAMAN
- SARAYBOSNA’DA NE KADAR ZAMAN GEÇİRİLİR
- SARAYBOSNA HAVALİMANI’NDAN ŞEHİR MERKEZİNE NASIL GİDİLİR
- SARAYBOSNA GEZİLECEK YERLER
- SARAYBOSNA TURLARI
- SARAYBOSNA’DA TADILACAK LEZZETLER
- SARAYBOSNA YALNIZ GEZGİNLER İÇİN GÜVENLİ Mİ
- SIRADA NE VAR
*Açıklama – Bu gönderide bazı bağlantılar bulunmaktadır. I Sorumluluk reddi beyanımın tamamını okuyun
SARAYBOSNA İÇİN SEYAHAT İPUÇLARIM
📲 Saraybosna’da Mobil İnternet: Bosna-Hersek için Airalo veri planıyla, ancak varır varmaz internete bağlanabilirsiniz. Uygulamayı buradan indirebilirsiniz.
Avrupa’da Araç Kullanma: Rentalcars.com’u kullanarak Avrupa ülkelerindeki (ve tüm dünyadaki) araç kiralamalarını karşılaştırın.
🏛️ Tarih Dersi: Bosna-Hersek Ulusal Müzesi’ni ziyaret edin.
Konaklama masraflarından tasarruf etmek için, evlerini ve evcil hayvanlarını bakabilecek gezginleri ve seyahat edenleri bir araya getiren bir web sitesi olan Trusted Housesitters’ı kullanın.
BOSNA-HERSEK’İ ZİYARET ETMEDEN ÖNCE BİLMENİZ GEREKEN TEMEL ŞEYLER
Bu yazıya küçük bir itirafla başlayayım. Daha önce hiç Balkanlar’a gitmemiştim. Böylece ne bekleyeceğim konusunda yalnızca temel bir fikrim vardı.
Size en iyi Bosna-Hersek seyahat ipuçlarının uzun bir listesini sunmak yerine, listeyi daraltmayı tercih ettim. İşte Bosna-Hersek’i ziyaret etmeden önce gerçekten bilmeniz gereken 10 gerçek. Bazıları zaten bildiğim şeyler, bazıları ise yol boyunca edindiğim bilgiler. Umarım bu gerçekleri siz de benim kadar ilgi çekici bulursunuz!
1. Bosna’nın çalkantılı bir geçmişi var ve 1990’larda savaştan zarar gördü
2. Bosna’nın para birimi konvertibl marktır.
3. Etnik köken kavramı milliyet kadar önemlidir
4. Bosna’nın içinde ayrı bir cumhuriyet var
5. Boşnaklar ve Bosnalılar tamamen farklı iki anlama gelir
6. Her zaman zaman çizelgelerine güvenemezsiniz
7. Alışılmışın dışına çıkmaktan kaçının
8. Menüde yalnızca sıcak veya alkolsüz içecekler görürseniz şaşırmayın
9. Bosna’nın karmaşık bir kahve kültürü var
10. Kredi kartınızı pek fazla kullanamayacaksınız
SARAYBOSNA’DA NEREDE KALINIR
Biz Residence Rooms Hostel’de kaldık. Biraz despot bir Boşnak teyze ve oğlu işletiyordu. Oğlunun ismi Hasan idi fakat anladığımız kadarıyla kominist Boşnaklardanlar. Ama oldukça güvenliydi. Eşref cüzdanını ortak alanda unutmasına rağmen bir saat sonra geldiğimizde hâlâ oradaydı. Güzel bir Rus kız bilgisayarını açıp çalışırdı akşamları. Hostel anladığım kadarıyla kapanmış. O yüzden linkini paylaşamayacağım.
Başçarşı veya Korvaci Caddesi yakınlarında herhangi bir yer, Saraybosna’daki başlıca gezilecek yerlere yakın harika bir konumdadır. İşte konaklayabileceğiniz bazı yerler:
Hostel – En iyi puan alan hostel, samimi bir aile ortamı sunan Hostel Vagabond’dur. Balkan Han da iyi bir seçenektir. Lakin ben sizin için yaptığım araştırmama binaen Hostel Kucha’da kalın derim.
Uygun fiyatlı otel – Rahat bir konaklama ve harika bir merkezi konum için Vijecnic Oda Kahvaltı’da konaklayın. 27 €’dan başlayan fiyatlarla müsaitlik durumunu kontrol edin.
Orta sınıf otel – Güzelce tasarlanmış odalar, otel barı ve sadece 10 metre uzaklıkta halka açık yüzme havuzu için Heritage Hotel Gate of Sarajevo’yu seçin! 50 €’dan başlayan fiyatlarla müsaitlik durumunu kontrol edin.
Cömert otel – Spa uygulamaları, yüzme havuzları, restoranlar ve barlar sunan Hotel Hills Thermal Spa Resort, gecelik 90 €’ya konaklamak için harika bir yerdir. Swissotel Sarajevo ise harika konumu ve rakipsiz restoran ve spa olanaklarıyla (gecelik 130 €) şehrin EN lüks otelidir.
Uygun fiyatlı daire – Üst kattaki güler yüzlü yerel aileye ait Apartment Dove’da kalmaktan çok keyif alacaksınız. Başçarşı’dan oldukça dik bir yokuşta olmasına rağmen yine de tavsiye ederim. Benim gibi yalnız seyahat eden biri için oldukça uygun fiyatlı. 20 €’dan başlayan fiyatlarla müsaitlik kontrolü yapın. Diğer yüksek puanlı ve iyi konumlu seçenekler arasında Enjoy Apartments ve Aparthotel Centar yer alıyor.
Hostelworld’de tüm hostellere, Booking.com’da ise otel ve dairelere göz atın.
SARAYBOSNA’YI ZİYARET ETMEK İÇİN EN İYİ ZAMAN
Bana sorarsanız, Saraybosna yıl boyunca harika bir destinasyon. Her mevsimin kendine has bir çekiciliği olduğunu söyleyebilirim. Şahsen, Mayıs, Haziran, Eylül ve Ekim aylarının ziyaret için en iyi aylar olduğunu düşünüyorum.
Ancak Saraybosna Film Festivalleri sırasında Saraybosna’da kalmak istiyorsanız, doğal olarak Ağustos ayında gelmelisiniz. Noel havası, kar ve belki de bir günlük kayak istiyorsanız, Aralık sizin için mükemmel bir ay. Rahatlatıcı atmosferinin yanı sıra, kış oldukça gri olabilir ve Bosna-Hersek’in başkenti dumanıyla ünlüdür. Bu yüzden karlı bir Saraybosna gezisi planlarken bunu hesaba katın.
SARAYBOSNA’DA NE KADAR ZAMAN GEÇİRİLİR
Saraybosna’da en az iki gün geçirmenizi kesinlikle tavsiye ederim. Eşref’in işi dolayısıyla Saraybosna’ya 2 Eylül 2014 tarihinde geldik ve 5 eylülde ayrıldık. Bu şehir o dört gün boyunca kalbimi fethetti. Şiddet dolu bir tarihi olan bu şehir, bana sahip olmadığım bir bakış açısı kazandırdı.
Bu aralar tekrar gidip bu harika şehirde dinlenmeyi çok istiyorum.
SARAYBOSNA HAVALİMANI’NDAN ŞEHİR MERKEZİNE NASIL GİDİLİR
Havayolu
Ankara’dan Saraybosna’ya direkt uçuş olmadığı için İstanbul’dan uçmayı tercih ettik. En uygun fiyatlı uçuşları bulmak için Google Flights’ı kullanıyorum ve en ucuz uçuş tarihlerini görmek için “tüm ay” arama özelliğini kullanıyorum. İzmir ve Antalya’dan SunExpress, İstanbul’dan Pegasus, Ajet ve THY ile uçabilirsiniz.
Saraybosna Uluslararası Havalimanı şehir merkezine sadece 9 km uzaklıkta. Üstelik arabayla veya taksiyle 15 dakikada ulaşılabiliyor. Ayrıca, yaklaşık 30 dakika süren ve sadece 5 BAM tutan bir otobüs de mevcut. Ancak neden normal otobüse binmeyi tercih ettiğimizi hatırlayamıyorum. Biz taksiyle Başçarşı’ya geldik. Buradan da tramvayla hostelimize geçtik. Kişi başı sadece 2 BAM tuttu.
Bunun dışında, otobüs ve tramvay saatlerini bulmak için Google Haritalar’ı kullanın. Saraybosna şehir merkezi yürüyerek rahatlıkla ulaşılabilecek bir konumda olduğundan, toplu taşıma araçlarını çok fazla kullanmanıza gerek kalmayacaktır.
Karayolu
Saraybosna’dan önce Mostar’ı ziyaret ettik. İki şehir arasında otobüse bindik (terminalden satın aldık). Bosna-Hersek seyahat planımızı tamamladıktan sonra Budva’ya geçtik. Avrupa’da seyahat ederken Flixbus’ı kullanmayı seviyorum, ancak Saraybosna’yı yalnızca Zagreb (8 saat, 20 €) ve Viyana (13 saat, 50 €) gibi belirli şehirlere bağlıyor. Diğer güzergahlar için, ana otobüs terminalinden yerel otobüs rezervasyonu yapın.
SARAYBOSNA GEZİLECEK YERLER
Saraybosna’da görülecek çok şey var. Bunları Saraybosna ziyaretim kapsamında belirli bir sıraya göre sıralamıyorum.
1. Başçarşı
Saraybosna gezinize şehrin havasını solumak için eski çarşıda bir gezintiyle başlamanızı şiddetle tavsiye ederim. Konaklamanızdan sadece birkaç adım ötede, Ferhadiye Caddesi’nde yürürken, fayansların üzerinde “Saraybosna – Kültürlerin Buluşması” yazan bir yazı göreceksiniz. Bu yazı, şehrin karakterini şekillendiren iki ana kültürün birleştiği yeri işaret ediyor.
Aynı zamanda şehrin tarihi ve kültürel merkezi Başçarşı’ya giriş noktasıdır. 15. yüzyılda inşa edildiğinde Saraybosna’nın temellerini atmıştır. Şimdi, yüzyıllar sonra, şehrin en büyük cazibe merkezi. Hatta hem yerli halk hem de turistler için popüler bir buluşma noktasıdır.
Kişisel tercihlerinize bağlı olarak, Arnavut kaldırımlı sokaklarında kaybolmak, geleneksel lokantalardan birinde yöresel lezzetleri tatmak veya pazarlık becerilerinizi sınamak için mükemmel bir yer. Gerçekten keyif aldığımız bazı mekanların ayrıntılarını aşağıdaki bölümde paylaşacağım.
2. Başçarşı’nın Başlıca Turistik Yerleri
Saraybosna’nın en ünlü simgelerinden biri, 1752 yılında inşa edilen Sebil Çeşmesi’dir📍. Yerel bir efsaneye göre, bu ikonik ahşap çeşmeden su içen herkes bir gün Saraybosna’ya geri döner. Söylemeye gerek yok, ben su içtim ve şişemi doldurdum! Fotoğraf çekmek için mükemmel bir yer ve arka planda minareler ve etrafta yankılanan ezan sesiyle şehrin atmosferine dalmak için harika bir yol.
Orada, kendinizi el sanatları dükkanları, yerel ürünler ve şirin kafelerle dolu Başçarşı pazarının kalbinde bulacağınız Miljacka Nehri’ne doğru ilerleyin.
Nehrin güneyinde giderken Büyük İmparator Camii külliyesinde📍 dolaştık. 1457 yılında Osmanlı’nın Bosna’yı fethinden sonra inşa edilen ilk cami. Sakin bir nehir kenarı ortamına ve kalabalık Başçarşı’daki Gazi Hüsrev Bey Camii’nden daha “yerel” bir havaya sahip.
Külliyeye giriş ücretsiz ve turistler için oldukça misafirperver.
3. Gazi Hüsrev Bey Camii (ve Külliyesi)
Gazi Hüsrev Bey, sık sık duyacağınız bir isim. Bu Osmanlı valisi, imparatorluğu Macaristan ve Hırvatistan’ın bazı bölgelerine genişlettiği başarılı fetihleriyle tanınıyordu. Aancak öğrendiğim kadarıyla, Game of Thrones hayranlarının uğrak yeri haline gelen Klis Kalesi gibi kaleler, Split gibi şehirleri ele geçirmelerini engellemişti.
Külliyesinde ücretsiz gezebilir ve camiyi ve türbeyi dışarıdan görebilirsiniz. Saraybosna cami külliyesinde ücretli aktiviteler şunlardır:
Gazi Hüsrev Bey Camii’nin içine girmek (müze dahil 3 BAM veya 5 BAM) – bu, ihtişamın tadını çıkarmak için kesinlikle değer. Kadınlar saçlarını örtmek zorunda, ancak bilet gişesinden ücretsiz olarak bir eşarp ödünç alabilirsiniz.
Gazi Hüsrev Bey Müzesi (3 BAM veya cami dahil 5 BAM) – Eski bir okul binasında bulunan bu küçük müze, Saraybosna’nın Osmanlı yönetimi altındaki tarihi hakkında bilgi edinmek için faydalı bir yer.
Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi (3 BAM) – Güzel, iyi korunmuş kitaplar ve Bosna-Hersek’teki İslam hakkında bilgilendirici hikayeler beni hoş bir şekilde şaşırttı.
4. Latin Köprüsü
Okuldayken tarih derslerinde burayı öğrendiğimi hatırlıyorum. Latin Köprüsü, 28 Haziran 1914’te Arşidük Franz Ferdinand ve eşi Sophie’nin suikastının gerçekleştiği ve nihayetinde I. Dünya Savaşı’nın patlak vermesine yol açan yerdir. İlginçtir ki, Gavrilo Princip adlı katil genellikle Boşnaklar ve Hırvatlar tarafından terörist, birçok Sırp tarafından ise kahraman olarak kabul edilir.
Eğer burayı aktif olarak aramıyorsanız, gözden kaçırmanız çok kolay. Nitekim biz de önünden birkaç kere geçtik bulana kadar. 1914 olaylarını anmak için geriye kalan tek şey, suikastın gerçekleştiği yeri tam olarak gösteren küçük bir plaket. Ancak durum her zaman böyle değildi. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Franz Ferdinand ve eşine adanan bir anıt inşa etti. Ancak Yugoslavya kurulduğunda bu anıt kaldırıldı.
Princip anısına bir plaket vardı. Ancak bu plaket, daha sonra Adolf Hitler’e doğum günü hediyesi olarak verilmiş. Bir müzede saklanmış ve sonunda kaybolmuştu. Ayrıca, ölümcül atışların yapıldığı yerde kabartma ayak izleri de görülebiliyordu. Ancak bunlar Bosna Savaşı sırasında sökülmüştü.
Köprünün hemen karşısında, ülkedeki Avusturya-Macaristan egemenliğine adanan Saraybosna 1878-1918 Müzesi’ni bulabilirsiniz. Sonradan Çeşitli etnik grupların Princip’e dair farklı algıları nedeniyle müzenin çoğunlukla o dönemde meydana gelen siyasi ve idari değişikliklere ağırlık verdiğini duydum. İçeri girmemeyi tercih ettik. Yine de Latin Köprüsü, tarihi önemi nedeniyle Saraybosna’da mutlaka görülmesi gereken yerlerden biri.
5. Gazi Hüsrev Bey’in Bezistan’ı (Kapalı Çarşı)
Saraybosna’da Gazi Hüsrev Bey imparatorluğunun büyüklüğünü takdir etmek için ziyaret edecek son yer Bezistan’dır. 1500’lerde inşa edilen bu kapalı çarşıda, yerel tüccarlar Venedik ve Dubrovnikli tüccarlarla iş yapmak için buluşurdu.
Yakınlardaki kervansarayın da (tüccarlar için bir tür yol kenarı hanı) (şimdiki Taşlıhan harabeleri) da dahil olduğu daha büyük bir kompleksin parçasıydı.
Bezistan en sevdiğim yer değildi. Son yıllarda sahte çantalar, ayakkabılar ve aksesuarlar satan modern bir havaya büründü. Bu yüzden Kazandžiluk’taki daha geleneksel pazar tezgahlarına göz atmayı tercih ettik.
6. Saraybosna’nın En Eski Caddesi Kazandžiluk’ta Hediyelik Eşya Satın Alın
Ucuz şeyler aramayı seviyorsanız, Saraybosna’da yapacak en iyi şey!
Saraybosna’nın en büyüleyici caddesi (en eskisi de dahil) Kazandžiluk’tur. Saraybosna’nın ne kadar iyi korunduğunun bir göstergesidir. Dünyanın dört bir yanındaki birçok geleneksel pazar, turistik tişört ve buzdolabı pazarları yüzünden kaybolmuştur. Evet, Başçarşı’da bunlardan biraz var, ancak Kazandžiluk otantik doğasını ve zanaatını, yani metal işçiliğini korumayı başarmıştır.
İlk olarak 16. yüzyılda zengin bir zanaatkar ve keçi çobanının topraklarında kurulan cadde, adını ordu için ketal yapan zanaatkarlardan almıştır. Osmanlı döneminde, metal cezveler ve masa tepsileri gibi ürünler üretmeye başlamışlar ve bunların bir kısmı bugün hala Kazandžiluk’ta üretilmektedir.
Alışveriş yapanlar, Saraybosna’da yapacak en iyi şeylerden birinin Kazandžiluk’ta dolaşıp uygun fiyatlı ürünler aramak olduğunu düşünecekler. Geleneksel dükkanların çoğunun sadece nakit kabul ettiğini unutmayın. Kart kabul eden bir tane bulduk ama fiyatlar komşularından daha yüksekti.
Bizim Eşref daha önce birkaç defa geldiğinden esnafın çoğunu tanımış.
7. Dünyanın Tek Ay Saatini Görün
Eski Saraybosna Saat Kulesi’ni ziyaret ettik. Saatin yanlış olduğunu sizde göreceksiniz. Çünkü bu güneş ve ayın hareketine dayanan, Müslüman ve Yahudi namaz vakitleri ve oruçlarının bitiş zamanı (gün batımı) ile bağlantılı dünyadaki tek ay saati.
Eskiden, gece yarısını vuran ay saati yemek vaktinin geldiğini gösterirdi. Birçok insanın saatten uzakta yaşadığı ve saati göremediği veya duyamadığı için, saati görebilen tepedeki Sarı Kale’de top tutan bir adamın bulunurmuş.
Saat 12’yi vurduğunda, şehre yemek yiyebileceklerini bildirmek için topu fırlatırdı.
Saatle ilgili bir diğer ilginç bilgi de, Londra’daki Big Ben’i üreten şirket tarafından yapılması. Dünyada bu mekanizmaya sahip kalan tek iki saat bunlardır.
8. Eski Ortodoks Kilisesi
Adından da anlaşılacağı gibi, Eski Ortodoks Kilisesi, etkileyici iç mekanı ve küçük ama zengin kültürel eserler müzesiyle Saraybosna’nın en eski anıtlarından biridir. Gizli avlusu, kalabalık şehrin içinde huzurlu bir vaha gibidir. İçeriye göz atmaya kesinlikle değer.
9. Theotokos’un Doğuşu Katedral Kilisesi
Devasa Theotokos’un Doğuşu Katedral Kilisesi, süslü iç mekanı ve vitraylarıyla ünlüdür. Yanında, yerlilerin oynadığı dev bir açık hava satranç tahtası bulunmaktadır. Saraybosna’da eğlenceli bir aktivite arıyorsanız, onlara katılın!
Giriş ücreti 2 BAM. Görünüşe göre, şort veya kısa elbise/etek giymenize izin verilmiyor.
10. Kutsal Kalp Katedrali
Kutsal Kalp Katedrali, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminde inşa edilen ve Macar mimar Josip Vancaš tarafından tasarlanan Saraybosna’nın en büyük katedralidir.
Dışarıda, savaştan sonra 1997’de barış ve hoşgörü mesajını yaymak için burayı ziyaret eden Papa II. Jean Paul’ün bir heykelini göreceksiniz.
11. Başçarşı Müzeleri
Saraybosna, özellikle Başçarşı bölgesinde, Bosna-Hersek’in ve özellikle Saraybosna şehrinin tarihine ışık tutan müzeler açısından zengindir.
Arşidük Franz Ferdinand’ın öldürüldüğü köşede bulunan küçük bir sergi olan 1878-1918 Saraybosna Müzesi’nden daha önce bahsetmiştim. Müze, şehrin Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun bir parçası olduğu dönemi ve I. Dünya Savaşı’nı başlatan suikastı ele alıyor.
Gazi Hüsrev Bey Camii’nin yanında, rotamızda bir başka müze daha var: Bruza Bezistan📍. Bu tarihi Osmanlı dönemi binası, günümüzde şehrin tarihine adanan bir müzeye ev sahipliği yapıyor. Hızlı bir ziyaret, ancak Saraybosna’nın zengin kültür ve halk karışımını anlamak istiyorsanız oldukça büyüleyici.
Başçarşı’nın derinliklerine, Kutsal Kalp Katedrali’nin📍 yakınında, yürüdüğünüzde İnsanlığa Karşı Suçlar ve Soykırım Müzesi’ni📍 bulacaksınız. Bu müze, etkileyici videolar, fotoğraflar ve kişisel eşyalar aracılığıyla, 1990’lardaki savaş sırasında Bosna-Hersek’te yaşanan vahşeti, derinden etkileyici kişisel tanıklıklarla birlikte sunmakta.
Sadece iki blok ötede, şehrin en eski sinagogunda bulunan Yahudi Müzesi📍 var. Osmanlı döneminde Saraybosna, İspanyol Engizisyonundan kaçanlar da dahil olmak üzere mültecileri ağırladı. Ne yazık ki, Saraybosna’daki Yahudi nüfusunun büyük bir kısmı II. Dünya Savaşı sırasında ya ölür ya da kaçmak zorunda kalır.
12. Galeri 11/07/95
Srebenica soykırımının anısına kurulan bir sanat anıtı olan Srebenica galerisini ziyaret etmeyi unutmayın. Katliam sırasında 8.000’den fazla Boşnak hayatını kaybetti ve bu galeri, savaşın bir başka çarpıcı hatırlatıcısı. Bu soykırım, II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa topraklarında işlenen en kötü suçlardan biri olarak kabul ediliyor.
13. Hotel Hecco Deluxe
Beni bir süredir takip ediyorsanız, şehirleri yukarıdan izlemek için güzel bir yeri ne kadar sevdiğimi biliyorsunuzdur. Saraybosna’da bunu yapmak için pek de bilinmeyen bir yer ise Hotel Hecco Deluxe’ün 10. katındaki restorandır. Saraybosna’nın tam kalbinde, Ebedi Alev Anıtı’nın📍 karşısında yer alan restoranın terası, şehrin muhteşem panoramik manzaralarını sunmaktadır.
Neyse ki, güzel manzaraların tadını çıkarmak için bir şey sipariş etmenize gerek yok. O sırada çok fazla misafir de yoktu, bu yüzden kimseyi rahatsız etmeden rahatça dolaşın. Özellikle kısıtlı bütçeyle seyahat ediyorsanız, kesinlikle tavsiye ederim!
14. Trebević Dağı
1984 Kış Olimpiyatları’nın bazı etkinliklerinde kullanılan Trebević Dağı’nın zirvesine teleferikle de çıkabilirsiniz. Saraybosna’nın en önemli sembollerinden biri olan bu dağ, kuşatmadan önce yerli halkın en popüler buluşma noktalarından biriydi. Saraybosna Kuşatması başladığında, Bosna Savaşı sırasında “Saraybosna’nın Akciğerleri” olarak adlandırılan yapı tamamen yok olana kadar şehri saran duman bulutlarından korunmak için bir sığınak görevi gördü.
Neyse ki, ikonik teleferik o zamandan beri yeniden inşa edildi ve Nisan 2018’de hizmete yeniden başladı. Kısacası bizim zamanımızda yoktu. Teleferik yolculuğu yaklaşık 10 dakika sürüyor ve gidiş-dönüş ücreti 20 BAM.
Kablo zirvesine vardığınızda, işaretli dağ patikalarında yürüyebilir, bir rekreasyon spor merkezini ziyaret edebilir veya dağın zirvesine 2 saatlik bir yürüyüş yapabilirsiniz. Yakınlarda bir eğlence parkı bile var! Sadece ana yoldan çıkmaktan kaçının, çünkü yamaçta hala patlamamış mayınlar var. Ancak hangi seçeneği seçerseniz seçin, bölgenin en büyük cazibe merkezini kaçıramazsınız…
15. Terk Edilen Olimpik Kızak Pisti
1984 Kış Olimpiyatları için inşa edilen mekanlardan biri de Trebević Dağı’ndaki kızak pistiydi. Bir zamanlar Saraybosna’nın gurur kaynağı olan bu pist, şimdi şehrin eski ihtişamlı günlerinin hüzünlü bir yansıması olarak duruyor. Bir zamanlar binlerce seyirci çekiyordu. Olimpiyatlar bittikten sonra Dünya Kupası müsabakalarına da ev sahipliği yaptı ve önümüzdeki yıllarda da uluslararası kalabalığı çekmeye devam edecek gibi görünüyordu…
Ne yazık ki, Saraybosna şehri savaşla harap olduğunda, kızak pisti de kurbanlarından biri oldu. Pist hâlâ kurşun delikleriyle dolu; bu da bir zamanlar topçu mevzisi olarak kullanıldığının çarpıcı bir kanıtı. Savaş bittikten sonra, devasa beton yapıyı doğa geri kazanır ve bakımsız kaldı.
2014 yılında büyük bir mayın temizleme operasyonu olur. Pist, artık şehir keşifleri meraklıları ve yerel sokak sanatçıları arasında popüler. Grafitilerle kaplı bu yerin bir zamanlar dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçilerle dolup taştığına inanmak neredeyse imkansız.
2030 Kış Olimpiyat Oyunları’na hazırlanması planlanan yaz antrenmanları için hâlâ kullanıldığını öğrenince şaşırdım. Bakalım ne olacak… Eğer bir yürüyüş tutkunu değilseniz, fotoğraf çekmekten başka orada yapacak pek bir şey yok. Bu yüzden gidiş-dönüş yolculuğunu 2-3 saatte rahatlıkla tamamlayabilirsiniz.
16. Tarih, Kültür Ve Modern Sanat için Belediye Binası’nı (Vijećnica) Ziyaret Edin
Belediye Binası’nı ziyaret etmek, Saraybosna’nın tarihini ve kültürünü daha iyi anlamak için yapacak en iyi şeylerden biridir. 1990’lardaki Sırp işgali sırasında, “kültür kıyımı” olarak adlandırılan olayda iki MİLYON kitapla birlikte yakıldı.
Avusturya hükümeti ve Avrupa Komisyonu sayesinde tamamen restore edilerek 2014 yılında yeniden açıldı.
17. Sarı Kale’de (Žuta Tabija) Gün Batımı
Saraybosna’nın en güzel seyir noktası Sarı Kale’dir. Her gece, insanlar şehrin ve tepelerin üzerinden gün batımını izlemek için toplanır. Bu büyüleyici şehrin yaşadığı her şeyi düşünmeden durup düşünmemek imkansız.
Bununla birlikte, Saraybosna’da yapacak kasvetli bir şey değil. Her yaştan ve milletten insan, müzik ve birkaç içecek eşliğinde sohbet ediyor. Kaçırmayın!
İpucu: Hiç gitmemiş olsam da, Kamarija’nın kalenin yakınında eşsiz manzaralara sahip harika bir kafe olduğunu duydum.
18. Kovači Mezarlığı’nda Saygı Duruşunda Bulunun
Sarı Kale’ye giderken, 1990’lardaki savaşta hayatını kaybeden askerlere adanan Kovači Mezarlığı’ndan geçeceksiniz. Göz alabildiğine uzanan, birbirinin aynısı beyaz mezarlar denizi. Ayrıca, Yugoslavya yönetimi altında Bosna-Hersek’in bağımsızlığını kazanmasının ardından ilk cumhurbaşkanı olan Aliya İzzetbegoviç’in mezarını da bulacaksınız.
Giderken gördüğümüz ufacık bir kahveci vardı. Sahibi bildiğiniz Gandalf’a benzemekteydi. Böylece oturalım dedik. Sohbet ederken 9 dil bildiğini söyledi.
19. Saraybosna Savaş Tüneli
Saraybosna güzergahımızın son durağı, Umut Tüneli olarak da bilinen Saraybosna Savaş Tüneli’ydi. Kuşatma sırasında Sırp güçleri şehri tamamen tecrit etmişti. Bunun sonucunda, Bosna Ordusu mensupları, kuşatma altındaki şehri, Birleşmiş Milletler kontrolü altındaki Saraybosna Havalimanı yakınlarındaki Bosna topraklarına bağlamak için bir plan tasarladı.
Havaalanı pistinin altına bir tünel kazılması 6 aydan fazla sürdü. Bu tünel, insanların Saraybosna’ya yiyecek, insani yardım veya savaş malzemeleri getirmesine ve aynı zamanda çıkış yapmasına olanak sağladı. O zamanlar, şehre girip çıkmanın tek yolu buydu.
Tünelin güney girişi, havaalanının yakınında bulunan Kolar ailesine ait bir evin içine gizli. Şimdi, tünelin kalan 20 metrelik kısmı, modern tarihin en uzun kuşatmasının hikayesini anlatan bir müzenin parçası. Müzeyi ziyaret etmek için kişi başı 11,50 BAM ödedik. Teyzeye denk gelirseniz Türklerden ücret almıyor bazen. Tünelde yürümek ve savaş döneminde Saraybosnalıların günlük yaşamına bir göz atmak gerçekten göz açıcı bir deneyim.
Hostel sahibimiz bizi alıp, tünele götürecek, etrafı keşfederken bir saat beklememizi ve ardından şehre geri dönmemizi ayarladı. Bu özel transfer için 40 BAM ödedik ve paramızın karşılığını fazlasıyla aldık.
Tünele doğru giderken gerçekten büyüleyici olan şey, Bosna-Hersek Federasyonu’ndan ayrılıp Sırp Cumhuriyeti’ne girdiğimizi belirten bir yol tabelası görmemizdi; ancak kısa bir süre sonra tekrar Bosna-Hersek Federasyonu’na girdik.
SARAYBOSNA TURLARI
Saraybosna’da yerel rehberli turlara katılmadan, tarihi hakkında pek bir şey öğrenemezsiniz. Savaş çok yeni olduğu için, ilk elden bilgi edinirsiniz. Böyle yerlere sık sık seyahat etmiyorsunuz, bu yüzden bundan faydalanın.
Ücretsiz Yürüyüş Turu
Saraybosna’yı görmenin en iyi yollarından biri, Saraybosna’da ücretsiz bir yürüyüş turudur. Çoğu yürüyüş turu, Saraybosna’nın Eski Kent bölgesinde başlar ve sizi Saraybosna’nın tarihine yerlilerin gözünden götürür.
Yugoslavya’nın Düşüşü Turu
Savaşa odaklanan Yugoslavya’nın Düşüşü Turu’na katılının. Sarı Kale’yi, Trebevic Tepesi’nin tepesindeki terk edilen 1984 Olimpiyat Parkı’nı ve Umut Tüneli’ni (giriş ücreti 10 BAM) ziyaret edin. Tura, kendisi de tünelden kaçan rehber eşlik etmekte.
Tur bilgilendirici, büyüleyici ve yürek burkan bir deneyim. Savaşı daha iyi anlamanın yanı sıra, Saraybosna’daki birçok önemli turistik yeri yarım günde görmenin de zaman kazandıran bir yolu (yine de eğlenceli bir aktivite olduğu için Trebevic Tepesi’ne teleferikle dönmek isteyebilirsiniz).
Sabah 9.30 veya öğleden sonra 2 turunu seçin; ücreti 50 BAM.
Srebrenica Turu
Saraybosna’da yapacak en üzücü ama tartışmasız en önemli şey, Srebrenica’ya bir gezi yapmaktır. Burası, Bosnalı Sırp ordusunun Boşnak Müslümanlara uyguladığı yürek parçalayıcı soykırımın gerçekleştiği yerdir.
Meet Bosnia ile Srebrenica turu ziyaret için en iyi yoldur. Yanınıza mendil alın ve II. Dünya Savaşı’ndan bu yana en kötü savaş suçu olarak adlandırılan şeyi anlayacağınız zorlu bir gün için kendinizi hazırlayın.
SARAYBOSNA’DA TADILACAK LEZZETLER
Yiyeceksiz seyahat olmazdı, değil mi?
ASDŽ Aščinica restoranında öğle yemeği (13 BAM)
Doyurucu Balkan mutfağını gerçekten çok seviyorum ve deneyebileceğiniz birçok harika restoran var. İşte Saraybosna’da sizi meşgul ve tok tutacak birkaç gurme aktivitesi…
Ünlü Börek Yiyin
Boşnak böreği mi? Maalesef kimle konuşsam Balkanlarda börek beğenmediğini söylüyor. Benim hâlâ tadı damağımda. Üstelik Türkiye’de Boşnak böreği yapan yerlerde o lezzeti bulamadım. Sakarya’daki Boşnakların yaptıkları dahil.
Sač, patates, peynir, et veya ıspanakla doldurulan, gevrek bir hamur işi olan lezzetli börekler servis ediyor. Yanında yoğurtla birlikte peynirli ve ıspanaklı börek için 6,50 BAM. Nefis!
Ayrıca Alfanso Kafe’de oturduk.
Tatlı Köşesi
Doğu ile batının buluştuğu nokta sizi birden fazla şekilde memnun edebilir. Saraybosna Kültürler Buluşması noktasının yakınında, Türk tatlıları sunan sayısız dükkân bulacaksınız. Tüm vitrinler rengarenk şekerlemelerin ağırlığı altında inliyor. Onları kaçırmamalısınız!
Seçebileceğiniz çok sayıda çeşit var (her ne kadar hepsinin tadı büyük ölçüde aynı olsa da) ve oldukça uygun fiyatlılar.
Ünlü Baklavaları Keşfedin
Baklava Ducan, eski çarşı bölgesindeki en ünlü dükkanlardan biridir. Antep fıstığı dolgulu ve ballı, tatlı ve lezzetli baklavalar 3,50 BAM’den başlayan fiyatlarla farklı şekil ve boyutlarda servis edilmektedir. Personeli güler yüzlü.
Bu harika tatlıları yerken güler yüzlü personelle sohbet edin.
Markale Gıda Pazarı’na Göz Atın
Güneşli, sarı bir Avusturya-Macaristan binasındaki bu kapalı pazar, tipik ürünler satın almak ve yerel yaşamı gözlemlemek için mükemmel bir yer. Şimdi hareketli bir yer olsa da, bir bombalama olayının yaşandığı yerdi ve sokakta bir anıt plaket görülmekte.
Yakınlarda, hostel sahibimizin önerdiği Tepsija adlı börek dükkanını kaçırmayın.
Morića Han’da (Son Kalan Hanlardan Biri) Bir İçki İçin
Osmanlı döneminde pazarcı olmayabilirim ama kahveye ihtiyacı olan yorgun bir sırt çantalı gezgin olarak, kervansarayın amacının pek değişmediğini söyleyebilirim!
Morića Han, türünün son örneklerinden biri. Şehir merkezinden uzakta, atmosferik bir avluda yer alan Caffe Divan’ı bulun. Saraybosna’da rahatlatıcı bir aktivite için, burada 2 BAM Türk kahvesi (Bosanska Kafa) ve çok tatlı çay eşliğinde tipik tatlılarla birkaç saat geçirin.
Biz her gün gittik.
Čajdžinica Džirlo’da Tonlarca Çay Deneyin
Çay severler burayı kaçırmamalı. Džirlo Çay Evi’nde ve kafelerde her çeşit çay var! Daha ne isteyebilirsiniz ki?
Çaylar yaklaşık 4,5 BAM’a mal oluyor ve güzel bakır çaydanlıklarda servis ediliyor.
Başçarşı yakınlarındaki şirin bir sokak olan Kovači’de. Sarı Kale’ye çıkarken yanınıza almanız gereken yer burası, bu yüzden tırmanışa başlamadan önce tadını çıkarmak için biraz zaman ayırın.
Havalı Barlar Bulun
Vakit bulursanız Cinemas Sloga’yı görün. Aslında burası, yerden tavana gece klubü. Burayı kaçırmayın! Biz memnun kaldık.
Sarajevo Brewery sadece ülkenin en büyük bira fabrikası değil, aynı zamanda yerel halkın Kuşatma sırasında buradan su almak için tehlikeli bir yolculuk yapması nedeniyle tarihi bir simge. Fakat, bira fabrikasına erişim için 10 BAM ödeyerek müzeyi ziyaret etmelisiniz.
Dolayısıyla bira içmek isteyenler fabrikayı görmezden gelin ve hemen yanındaki Brewery HS’ye gidin. Yerel sakinler buranın da yemekleri pahalı ve pek de harika olmadığı için sadece bir bira içilmesini öneriyor.
Açılış saatleri: Kapıdaki tabelaya göre, Pazartesi-Cumartesi, 11.30-23.30.
SARAYBOSNA YALNIZ GEZGİNLER İÇİN GÜVENLİ Mİ
Saraybosna, kendinizi evinizde hissetmenizi sağlayacak birçok turistik yer, tur ve İngilizce konuşan yerli halkıyla turist dostu bir şehirdir. Hosteller ve oteller yabancı turistlere alışkındır ve sizi sohbetle ve şanslıysanız bir kahveyle karşılarlar. Benim için Saraybosna’yı ziyaret etmek için iyi bir sebep, düşük suç oranlarına sahip güvenli bir şehir olmasıdır.
Tek başınıza seyahat eden bir kadın olsanız dahi kimse en ufak bir şekilde bile sizi rahatsız etmez.
SIRADA NE VAR
Bosna-Hersek’ten Mostar’a uğramadan ayrılmanızı tavsiye etmem. Büyük bir köy havasıyla Saraybosna’dan tamamen farklı, ancak benzer, hareketli bir Osmanlı tarzı pazar bulacaksınız. Mostar’da yapacak birçok şey arasında Blagaj Tekkesi’ne (güzel bir ortamda 600 yıllık bir Osmanlı evi), Kravice Şelaleleri’ne ve büyüleyici Počitelj köyüne günübirlik geziler yer almakta.
Mostar, Saraybosna yakınlarında ziyaret edecek en iyi yerlerden biridir. Umarım Saraybosna’da neler yapabileceğiniz konusunda daha iyi bir fikriniz vardır ve orada unutulmaz ve anlamlı bir zaman geçirirsiniz!
Nitekim bizde bir günümüzü Mostar için ayırdık.
Balkanlar seyahati hakkında size ilham verecek ve daha fazla seyahat etmenize yardımcı olacak rota yazılarım:
Başkanlarda Gezilecek Yerler: Tarih, Doğa ve Yemek
Bükreş Gezi Rehberi – Romanya’ya En İyi Giriş Kapısı
Dubrovnik Gezi Rehberi – En İyi 3 Gün
Kişinev Gezi Rehberi – Moldova’ya Gidilir Mi
Lübliyana Gezi Rehberi – Slovenya’nın Gizli Mücevher Şehri
Okuduğunuz için teşekkürler!
Sorularınız veya paylaşmak istediğiniz düşünceleriniz mi var? Aşağıya yorum bırakın veya sosyal medyada bana ulaşın. Seyahatle ilgili her şey hakkında sohbet etmeyi çok seviyorum! 😉
Daha fazla seyahat içeriği için beni Instagram, Facebook, ve Twitter’da takip edin.
İlgili Yazılar
Seyahatimin devam yazılarını okuyarak planlamaya devam edin:
YORUM YAPIN