Bu Kudüs Seyahat Rehberinde, yapılacak en iyi şeylerden bazılarını, kalınacak yerleri, tarihini, kaçırılmaması gereken restoranları ve tabii ki birkaç yol gezisi fikrini sunuyorum. Bu rehberi, seyahat planlama çabalarınızda size yardımcı olması için birçok bağlantıyla süsledim.
Kudüs mistik havası ile seyahatlerimin özellikle en favori şehri. Cevaplaması çok zor bir soru. Çünkü elmayla armudu kıyaslamak gibi. Bunun dışında her şehrin insan yapısı, tarihi, kültürü farklı. Seyahatimin Lübnan ve Ürdün ardından ki durağım, artık bir hac noktasından, ziyaretçiler üzerinde kalıcı bir izlenim bırakacağından emin olabileceğiniz çok yönlü bir seyahat noktasına dönüştü.
*Açıklama – Bu gönderide bazı bağlantılar bulunmaktadır. I Sorumluluk reddi beyanımın tamamını okuyun
KUDÜS TARİHİ
Kudüs özellikle 3 dinin merkezi.
Kudüs’ün temelini ilk atan Hz. Davut. Yahudilere tekrar tebliğ için gönderilen Davut A.V., yurdu olmayan Yahudilere bir şehrin inşasına başlıyor. Depremle helak olan şehri, oğlu Hz. Süleyman inşasını bitirerek görülmemiş bir şehir oluşturuyor. Ayrıca Yahudilere gönderilen bir peygamber olan Hz. Süleyman’ın, hayvanları, havayı, bitkileri ve üç harflileri kontrol etme yeteneği var. Şehri böylece kurduğu rivayet ediliyor. Son olarak Bizanslılar tarafından yıkılan şehrin üçüncü defa kıyamete yakın inşa edilecektir.
Şehri ilk Hz. Ömer fethediyor. Şehrin koruyuculuğunu üstlenen Tapınak Şövalyeleri ve haçlı seferleriyle şehir defalarca el değiştirdikten sonra Selahattin Eyyubi ile Müslüman kontrolüne giriyor. Sonuçta 1947’de İsrail’in kurulmasıyla şuan İsrail kontrolünde.
Dinler
İslam Hz. Adem’den beri var olan tek dindir. Kelime anlamı ise “Tanrı’nın İradesine teslimiyettir”. Bunun yanında Müslüman “tek yaratıcıya iman etmiş kimse” demektir. Dolayısıyla tüm peygamberler Müslümandı.
Günümüz Tevrat’ı Hz. Musa’dan 1300 sene sonra yazılmıştır. Lakin hala Hz. Muhammed’in geleceği yazmaktadır. Ancak MHMD kelimesini sevgi olarak çevirmektedir. Meryem’i ahlaksızlık yapan bir kadın demektedirler.
Hristiyanlarda zulüm görüyor. Sebebi “Gentile” kavramı. Yahudi olmayan herkesi kapsar kölesidirler. er dünyanın cennet olduğunu düşünürler. Cumartesi çalışmazlar hatta elektrikli eşya kullanmazlar. Çözümü işlerini gentilelara yaptırmakta bulmuşlar.
Hz. İsa esmer tenlidir. Halkı tekrar Hz. Musa’nın bildirdiği emirlere (10 ana emirle toplam 361) geri uymaya davet etmiştir.
Hristiyanlık Hz. İsa’nın ölümünden 400 yıl sonra uydurulmuş bir kelimedir. Pagan inanışlarını Yahudiliğe ekliyor Aziz Pavlos. Bunlar arasında; Herkül gibi Cebrail ile İsa’nın tanrı olduğu, Vikinglerden easter, İngilizlerin 21 Aralık Sun of God bayramını Son of God ile Christmas yapması var. Havariler uzun uykularından uyandıklarında, Hz. İsa’yı hiç görmeyen Pavlos’u çağırıyor ve neden yaptığını sorduklarında, İsa’yı rüyasında gördüğünü, Yahudiliği Bizans’da yaymak için diyor.
Günümüzdeki Bible eski ve yeni ahitten oluşuyor. Eski Ahit, Tevrat’ın ilk 4 versiyonudur. Yeni Ahit ise ayrı birer İncil olan Mark, Mathew, Luke ve John kitaplarından oluşuyor. Bu 4 kişinin kim olduğu bilinmemekte olup balıkçı isimleri verildiği düşünülmekte. En eskisi Mark İncili Hz. İsa’dan 80 yıl sonra yazılmıştır. Hatta bunlar aralarında çelişmektedir. Yeni ahit toplamda 27 İncil ve mektuplardan oluşur. Oysa çoğunu Pavlos yazmıştır. Ayrıca Hristiyan mezheplerinin İncili farklıdır. Üstelik bu İncillerin herhangi birinin günümüz, 10 yıl öncesi veya 50 yıl öncesi basımlarının alakası yoktur birbirinden.
Ikra aynı zamanda ezberle demektir. Ezberlediği ayetleri peygamberimiz yazdırmıştır. Hz. Ömer zamanında ise Kuran kitaplaştırılmıştır. Hafızlık sayesinde bozulmadan günümüze gelmiştir.
Kiliselerde resim, heykel ve ölü azizlerden medet umulduğundan Yahudiler camilerde ibadet edebilir.
Ateistlikten Müslüman olan İngiliz’den öğrendiğim sonra araştırmalarımla öğrendiğim bu hususlarda detaylı bilgi isteyenler bana ulaşabilir.
KUDÜS NEREDE
İsrail’in ortasında yer alan Kudüs doğu ve batı olarak ikiye ayrılıyor. İngilizcesi Jarusalem. İsrail’in ortasında yer alan modern Kudüs yani batı Kudüs İsrail’in başkenti. İsrail Lübnan’ın güneyinde ve Ürdün’ün batısında.
Doğu Kudüs yani eski şehir ise Filistin bölgesinde. Günümüzde Filistin Gazze Şeridi ve Batı Şeria olarak ikiye ayrılıyor. Üstelik Batı Şeria West Bank olarak biliniyor. Beytullahim Batı Şeria’nın kuzeyinde bir şehir. Ben gitmesem de Hz. İsa’nın doğduğu mağara olan Grotto of The Navitiy ve Hz. Yakup’un yaptırdığı kuyu olan Bayt Sahur’u Beytullahim’de görebilirsiniz. İsrail kontrolüyle girilen Gazze ise Akdeniz sahilinde ve Mısır ile komşu.
Gezgin Notu:
Doğu Şeria anladığımca Ürdün oluyor. Amman Citadel’deki müzede gördüğüm haritada, Batı Şeria’yı Ürdün toprakları içinde göstermişlerdi.
NASIL GİDİLİR
Kudüs’ün de büyük çoğunluğu İsrail’e ait. Gerek Filistin’in geneli gerekse Kudüs olsun tek ulaşım Tel Aviv üzerinden. Böylece İsrail vizesi almanız gerekmekte.
Tel Aviv Ben Gurion Uluslararası Havalimanın yan tarafındaki Ben Gurion Train Station’a geçtim ve Kudüs bileti aldım. Kalkışa kadar bahçede oyalandım. İki katlı güzel bir trenle gidiyorsunuz İsrailli biriyle sohbet ederek gittim. Ayrıca yol boyunca çölü nasıl yemyeşil yaptıklarını izledim. Kudüs’te Light Rail Station – Central Station/Binyanay HaUma‘da iniyorsunuz.
NE KADAR SÜRE KALINIR
Kudüs’te kaç gün geçireceğiniz önceliklerinize ve ilgi alanlarınıza bağlı, ancak ilk kez gelen ziyaretçilerin çoğu için Kudüs’te 3 gün geçirmek, şehri dünya çapında milyonlarca kişi için bu kadar özel kılan şeyin ne olduğunu anlamak için yeterli zaman sunmakta.
NEREDE KALINIR
Navigasyonla yürüyeyim dedim ama baya bir yürüdükten sonra Ubere bineyim dedim. Zaten bu taksiyi de zor buldum. Böylece hostele geçtim. Stay Inn hostel’de kaldım. Sabahları kahvaltınızı Ayşe isimli bir Filistinli kız hazırlıyor. Kaldığım en keyifli hosteldi.
Daha sonra birkaç arkadaşım benden esinlenip Kudüs’e gitti ve onları da burada kaldırdım. Kesinlikle burada kalın. O kadar çok kişiyle tanıştım ki, zaten tanışmamanız imkânsız. Londra’da okuyan Romanyalı bir çocuk, sonradan Yahudi olan bir Amerikalı ayrıca dinen kafası karışık bir faslı en samimi olduğum arkadaşlardı. Akşamları birlikteydik. Üstelik her akşam hostelde etkinlik vardı. Bizim Romanyalı da her akşam sarhoş olup saçmalamaya başlardı. Terasında kahvaltı yaparken tanıştığım Almanlar beni Münih’e davet etti. Bir akşam iki İsviçreli kızdan biri beni masalarına çağırdı, Instagramımı görünce şaşırdı ve İsviçre’ye yanına davet etti. Dediğine göre bir İsviçreliye bile pahalı gelen bir ülke, düşünün. Sarhoş Romanyalı sallamaya başladı yine, kovda rahat konuşalım derdi İsviçreli😊. Hostelin konumu az uzak gibi ama bence çok iyi. Arka tarafında İstiklal Caddesine benzeyen Jaffa Road var. Bilmeden buldum bu yolu ve hep kullandım.
Doğu Kudüs’teki 3-4 yıldızlı otellerde kalıyor Türk turlar genelde. Ayrıca Batı Kudüs’teki bilindik otel zincirlerine bookingten bakabilirsiniz.
KUDÜS GEZİLECEK YERLER
Kudüs gittikçe büyüyor ama yeni binaları taştan ve az katlı dokusunu bozmadan yapmaları çok hoşuma gitti. Otelden Kudüs’ten Yafa Caddesi boyunca aşağı yürüyerek Old Town’a giriyorsunuz. Girmeden de sizi I Love Jarusalem📍 yazısı karşılıyor. Jarusalem Kudüs’ün İngilizcesi.
Old Town surlarla çevrili ve birçok kapısı var. Bunlardan yeni kapı📍, Şam📍, Herod📍, aslanlı kapı📍, Kazıcılar📍, Dung📍, Yafa📍, Zion📍, tabakçılar hala kullanılmakta. Diğer üç kapı ise mühürlü. Surları Kanuni Sultan Süleyman yaptırmış. Yaptırırken Hristiyanların 3 kapısına ilaveten diğer 6 kapıyı ekletmiş. Her din kendi kapısını kullanmaktaymış. Surları dışarıdan yürüyerek kapıları görmelisiniz. En azından başlıca Jafagate, Damascusgate, newgate, goldengate görün. Aslanlı kapıyı gezerken protokol arabaları geçti ve Filistinli bir grubun protestolarını izledim. Neden bilmiyorum gerek hostelde gerek şehirdi beni Amerikalı sandı İsrailliler ve polisler kapıda beni Filistinlilerden korumaya çalıştı.
Gezgin İpucu:
Ankara kalesi de benzer şekildedir. Çünkü doğu yakası Hristiyan, batı Yahudi yakasındaki Ankara Musevi Sinagogu’nu, Müslüman güney bölgesindeki Ankara’nın ilk camisi Sulan Alaeddin Camii’ni görün.
1. Getsamani
Jafra Caddesinden eski şehre Yafra Kapısın girmeden hemen solunuzda da Gethsamane yer alıyor. Bura bahçesinde zeytin ağaçları olan bir kilise. Yahudilerce kandırılan Romalılar Hz. İsa’yı burada tutuklamış. Zeytin yapraklarından toplayıp hatıra olarak saklıyordum. Lakin geçenlerde eve gelen temizlikçilerin çöp sanıp atmışlar. Kalan iki üç yaprak bulabildim.
2. Kutsal Kabir Kilisesi
Yafra Kapısından düz devam ettiğinizde de Kutsal Kabir Kilisesi yer almakta. Diğer ismiyle Holy Sepulchre Church Jarusalem. Hristiyanlar Hz. İsa’nın mezarı burası olduğuna inanmakta. Katolikler diğerlerini Hristiyan saymadığından dolayısıyla aralarında çekişme var. Bu nedenle Kanuni Sultan güzel bir uygulama başlatarak barış için kilisenin anahtarını Filistinli bir aileye vermiş. Her sabah gelip açıyor ve akşamları kapısını kilitliyor. Anahtarda bu şekilde babadan oğula nesillerce aktarılmış. Ayrıca kapanışta ufak bir seremoni de var. Ben bekleyip her ikisini de izledim akşam. Kapıyı kilitleyen kişinin de yanına giderek selam verdim ve sohbet edebilir miyiz dedim.
3. Çile Yolu
Eski Antonia Kalesinden başlayan 600 metrelik yol Via Dolorasa olarak bilinir. Hz. İsa’nın yargılandığı, günümüzdeki Aslanlı Kapının ilerisindeki Medrese el-Omariya’dan başlar. Sırasıyla çarmıha gerildiği yer ve vefat ettiği tepe Golgota Tepesinden geçer. Son olarak Kutsal Kabir Kilisesinde sonlanır.
Yol boyunca 14 durağın işaretlerini görebilirsiniz. Hristiyanlar burada yürüyerek hacı olmaktadır. Kuran’da Allah, Biz İsa’yı arşa kaldırdık ve onlar öldürdüklerini sanmakta demektedir.
4. Hz. Davut Kulesi
Eski şehrin içerisi Filistinli esnaflarla dolu. Yafra Kapısından girince hemen sağınızda Tower of David yer alıyor. Burası Hz. Davut dönemindeki taş ocağı üzerine yapılan Kudüs Kalesidir. Ayrıca ayakta kalan kısımlar Osmanlı dönemindendir. King David Hz. Davut. Fakat Yahudiler Davut A.S.’ın peygamber değil kral olduğuna inanmaktadır.
5. Hz. Davut’un Mezarı ve Son Yemek Odası
Yafra kapısından girmeden sağdan devam ettiğinizde de King David’s Tomb Cave yer alıyor. Davut Kulesindeki kapı mühürlü olduğundan geçemedim ve çıkarak dolandım Hz. Davut’un mezarına.
Davut peygamberin mezarının üzerinde ise Hz. İsa’nın son yemeğini havarilerle yediği rivayet edilen oda bulunmaktadır. İkinci kattaki bu oda Last Supper Room.
Gezgin Notu:
Leonardo Da Vinci’nin yaptığı Son Yemek Tablosunu Milan Santa Maria delle Grazie, Milan’da Özellikle ziyaret edin. Ben giremedim.
6. Hz. Meryem’in Mezarı
Kutsal Kabir Kilisesi’nden devam ettiğinizde ise Church of St. Mary Of Agony📍 ve içinde Tomb of the Virgin Mary var. Meryem validemizin mezarının Meryem Ana Kilisesi‘nde olduğu inanılıyor. Yazılarımda yerlerin İngilizce isimlerini veriyorum ki böylece Google’da rahatça bulun. Kısacası Hz. Meryem’in mezarı ve onun yer aldığı kilise. Şam Kapısı kuzeyde yer alıyor. Bu kapının az ilerisinde Hz. Meryem’in mezarı. Yafra Kapısı ise batıda yer alıyor. Meryem Kuran’da geçen tek kadındır ve Allah onu kadınların en üstünü olduğunu belirtmiştir. Düşünün ne peygamberimizin annesi ne de eşlerinin isimi zikredilmemiş ve bu seviyede belirtilmemiştir.
Gezgin Notu:
Eğer görmediyseniz Hz. Meryem’in ömrünün son yıllarını geçirdiği evi Selçuk’ta, 7 uyuyanları ile Danyal Peygamberin mezarını Tarsus’ta muhakkak ziyaret edin.
7. Ağlama Duvarı
Meryem Ana Mezarından güneye indiğinizde Mescidi Aksanın batı eteğinde The Western Wall (Kotel) yer alıyor. Kısacası Ağlama Duvarı. Hayatımın en deliliğini buraya girerek yaptım. Yahudi olmayanların giremiyor. Yahudilerin duvara dönüp Tevrat okuyup taşlarına dilek kağıtları sıkıştırdığı duvar.
Kanuni Sultan Süleyman yıkık duvarı Mimar Sinan’a onartmasıyla bugünkü şeklini alıyor. Böylece Yahudilerin günümüzde ibadet edecek yeri oldu.
Kontrol noktasından girince sarhoşluktan ayakta duramayan üç Yahudi Müslümanlara ağır küfürler etmeye başladı. Bu yüzden benle giren birkaç yabancı merdiven kenarında fotoğrafı çektiğim yere sığındık. İsrail polisi geldi ve bir güzel bunları coplayıp yaka paça götürdüler, bana dönerek te özür dilediler. Gördüğünüz gibi içlerinden böyle taşkınlık yapanları da cezalandırıyorlar.
Süleyman peygamberin şehrinden kalan tek parça Ağlama Duvarı. Yalnız Hz. Süleyman’ın mezarının Aksanın altında olduğuna inanıyorlar. Bulmak için duvarın kenarında tünel kazıyorlar. Bu yüzden Kudüs’ü geçirip orijinaline uygun yeniden inşa etmek istiyorlar. Ama Hz. Süleyman’ın mezarı başka yerde, ileride belirteceğim.
İkinci deliliğimi tünelden içeri biraz girip yürümekle yaptım. Tünelden çıkınca ne yaptım? Yakayı elvermemek için Ağlama Duvarına giderek ibadetlerini taklit ettim. Bu sefer ne oldu dersiniz?
Baktığınızda duvarın dibinde masa yanında sandalyede oturmuş Rabbiler var. Rabbi haham demek. Ama bu üçkağıtçıların haham olduğundan şüpheliyim. Taklit ibadetimi bitirdim döneyim derken biri kolumdan tuttu ve çok güzel ibadet ettin demesin mi! Üstelik Amerikalıları burada görmek güzel, kardeş ülkeyiz, seni kutsayayım dedi. Belanı buldun dedim. Dualar okuyup beni takdis ettikten sonra para istedi. Oysa gerçek amaçları da bu. Öğrenciyim, nakit yok diye yalanları sıralayarak kurtuldum.
8. Mescidi Aksa
Ertesi gün Cuma günüydü. Bu yüzden burayı bugüne sakladım. Müslümanların ilk kıblesidir. Mescidi Haram (Kabe), Mescidi Nebevi (Medine)’den sonra üçüncü önemli mescittir. Genellikle Kubettüs Sahra Mescidi Aksa olarak yanlış bilinir.
Mescidi Aksa eski şehirdeki tepede yer alıyor. Buraya İngilizcede Temple Mount yani Tapınak Tepesi deniyor. Biz Beyt’ül Makdis (Kutsal Toprak) diyoruz, 144 dönüm. Müslüman olmayanların girişi yasak. Kapısında askerler Müslüman mısınız diye kontrol yapıyor. Ne var ki bu askerler İsrail ordusunda görev yapan Filistinliler. İsrail sistemi bu şekilde kurmuş. Beni görünce sen giremezsin dedi biri. Türküm deyince içeri aldı. Girerken yanınızda pasaportunuzu getirmenizde fayda var. Normalde Müslüman olduğunuzu dini soru sorarak teyit ediyorlar. Hepsiyle samimi oldum ve sonraki girişlerimde beni gördüklerinde şakalaşmaya başladık. Bundan böyle yabancıların girmesi yasaklandı.
Mescit, Beyt’ül Makdis’in güney yamacında. Mimarisi Emevi tarzı. Mescit gelenlerle taşmış ve Beyt’ül Makdis’in her yeri seccadelerle dolmuş. Protesto yapanlar, yemek dağıtanlar…
Beyt’ül Makdis’in altında birçok mezar, mescit, medrese var. Ancak girişlerini mühürlemişler. Bunlardan biri Hz. Süleyman’ın mezarı📍. Kudüs’e gidenlerden bazıları rüyalarında onu gördüklerini özellikle belirtir. Kudüs’e tur ile gidiyorsanız bazı rehberler ilgilileri tanıdıklarından rica ile mezarı açtırabiliyorlar. Ben Mescidi Aksanın yan tarafındaki camilere indim. Baya bir merdiven iniyorsunuz.
Bey’tül Makdis’in batısında peygamberimizin Burak bineğini bağladığı yer📍 var ayrıca doğusunda sahabeler mezarlığı📍 yer almaktadır. Akşamını da özellikle görmenizi tavsiye ederim.
Not: Mescit, Arapçada cami. Ama biz küçük camiler için kullanıyoruz.
9. Kubbetüs Sahra
Namazdan sonra Dom of the Rock’a Yani Kubbetüs Sahra’ya girdim. Beyt’ül Makdis’in ortasındaki altın kubbeli yer. Lakin Emevi halifesi Abdülmelik tarafından inşa edilmiştir Kubettüs Sahra. Başka bir değişle üzere havada asılı dediğimiz taşın olduğu yer. Taşın ismi Hacer-i Muallak (Muallak Taşı)📍. Aslında arkasından kayaya bağlı ama öyle gibi duruyor. Tepeden fotoğraf çekeyim dedim gıcık bir ikisi fırça attı bana, ya teyze hurafe inanışlarla eleştirme beni dedim. Yanlarında namaz da kılabilirsiniz.
Yandan taşın altına iniyorsunuz. Peygamberimiz burada kendinden önceki peygamberlere miraç gecesi imamlık yapmış. Böylelikle bende ikindin namazını taşın altında kıldım. Cemaatin sığabileceği fotoğraftakinden geniş bir yer.
Taşın altına indiğiniz yerin solunda ise ufak bir yer var, etrafı kapalı. Burada ise peygamber efendimizin ayak izi yer almakta. Elinizi sokup dokunabileceğiniz bölme var. Hatta gül kokusunu hissedebilirsiniz. Malum peygamberimizin gül koktuğu rivayet edilir. Ayak izinin olduğu yerden de Cebrail A.S. ile belli noktaya kadar arşa çıkıyor peygamberimiz. Bundan sonraki kısımda Cebrail ben Allah C.C.’un nuruna dayanamam diyerek ayrılıyor. Türk teyzelerle tanıştım. Tek gelmeme şaşırdılar.
Bunun dışında Kubbetüs Sahra’nın yanında da Hz. Davut’un davaları dinlediği yer📍 var.
10. Ebu Hatice Çay Ocağı
Doğu Kudüs’te evler eski. Ayrıca uygun fiyata yeme içme yapmak istiyorsanız buradan yapabilirsiniz. El zanaatlarıyla geçinmeye çalışan Filistinlilerin dükkanları var. Buradan yürüyerek Ebu Hatice’nin çay ocağına gittim. Mağara içerisinde ve Türklerle dolu. Türk bayrağı var her yerinde. Çünkü İsraillilerin 24 milyon dolar teklifini ret etmesi üzerine TİKA restore etmiş yerini. Restorasyon sırasında da Şam Kapısı ve Kutsal Kabir Kilisesi gibi yerlere çıkan tüneller bulunmuş. Böylece fiyatı 30 milyon dolara çıkarmış Yahudiler teklifini. Çay ocağını Silsile Kapısı’ndan 15 metre, Ağlama Duvarından birkaç adım mesafede bulabilirsiniz.
11. Davut Şehri
Eski Şehrin güney doğu yakasında City Of David var. Hz. Davut S.A.V.’in evi var surların eteğinde. Ayrıca Yahudi mezarlıkları yer alıyor. Oysa burada bir mezarın fiyatı milyon dolarlar. Çünkü cennete daha hızlı gideceklerine inanıyorlar. Ayrıca Mesih yani Hz. İsa buraya inecektir.
Genel Kültür:
Hz. Davut kitap gönderilen 4 peygamberden biri. Sallalahu Aleyhi Vesellem, “Allah’ın barış ve nimetleri üzerine olsun” demektir. Bununla birlikte tüm peygamberler için kullanılır.
12. Zeytin Dağı
Son olarak buraya çıktım. Gelgelelim çıkmam baya sürse de de değdi. Ancak tüm Kudüs ayaklarınızın altında. Yanıma kitabımı getirmiştim. Böylece birkaç saat okuma yaptım. Kitap okumaya gelen bir kız daha vardı tanıştık. Fakat dağ dense de mahalle aralarından yol ve merdiven çıkıyorsunuz.
Aynı zamanda Zion Dağı olarak da biliniyor. Yamacında büyük bir Yahudi mezarlığı var.
13. Magdalalı Meryem Kilisesi
Zeytin Dağından indiğimde ise eteğindeki Church of St. Mary Magdalene’i ziyaret ettim. Sonuçta Rus mimarili Ortodoks Kilisesi. Magadalı Meryem, İsa Peygambere ilk iman etmiş kişidir.
14. Tüm Uluslar Kilisesi
Son olarak Magdalalı Meryem Kilisesinin çıkıp yakınında yer alan Church of All Nations’a girdim. Basilica of the Agony olarak da biliniyor. Hz. İsa’nın son duasını ettiği ve ayrıca bahçesindeki zeytinlerden yediğini söylüyorlar. İlerisinde de Getsamani bulunmakta.
15. Diğer Yerler
Ayrıca vaktiniz varsa Kudüs Botanik Bahçesini📍 de görebilirsiniz.
Bunun yanında Hz. Musa’nın mezarını📍 da görebilirsiniz. Ben görmedim ama gitmenizi özellikle söylerim. Filistinli taksi tutup Ölü Deniz tarafında yer alan mezarı ziyaret edebilirsiniz. Ne var ki ben görmediğime pişman oldum.
Bu Kudüs seyahat rehberi hakkında herhangi bir sorunuz varsa, aşağıya yorum bırakın. Öyleyse, bir dahaki sefere kadar, yolda görüşmek üzere…
TEMEL SEYAHAT PLANLAMA KAYNAKLARI
Artık ihtiyacımız olan tüm bilgilere sahip olduğumuza göre, seyahatinizi planlamaya başlamanın zamanı geldi! İşte size yardımcı olacak bazı kaynaklar:
✅ eSIM ile Bağlanın: Kolay ve uygun fiyatlı! airalo’yu kullanın, ilk kullanımda 3€ indirim kodu için bana ulaşın.
🚘 Araç Kiralama: Discover Cars
🛌 Otel Rezervasyonu: Agoda, Hostelworld ve Booking.com’dan konaklama rezervasyonu yapın.
🎟 Biletlerinizi Çevrimiçi Ayırtın: Google Flights, Skyscanner ve Expedia, ucuz uçuşlar ve harika fırsatlar aramaya başlamak için en iyi yerlerdir.
🔥 Ulaşım: Seyahat ederken otobüsler için Busbud. Trenler için ise tüm tren yolculuklarımı önceden rezerve etmek için Omio’yu tercih ederim.
🏥Seyahat Sigortası: Evet, seyahat sigortası ihtiyacınız var. Bereket Sigorta! On yılı aşkın süredir tek başıma seyahat ettiğim seyahat sigortam.
🏄Tur Rezervasyonu: Viator, Klook ve özellikle GetYourGuide kullanıyorum.
📸 Bir Grup Turuna Katılın: Tourradar’da arama yapın.
🧳 Akıllıca paketleme, seyahatinizi kurabilir.
Dünya seyahatleri için gerekli tüm seyahat ekipmanlarına, en sevdiğim seyahat kitaplarına ve dahası dahil olmak üzere göz atın.
KONAKLAMA
KUDÜS GEZİ PLANI HARİTASI
İlgili Yazılar
Seyahatimin önceki ve sonraki bacaklarına bakarak planlamaya devam edin:
“Kudüs Gezi Rehberi – Destinasyondan Fazlası” için bir yanıt
Savaşın gölgesinde çok anlamlı bir yazı olmuş. Adeta bir tarih yolculuğuna çıktım.