Şiraz, İran seyahatimim en sevdiğim şehri oldu. Şiraz, İran’ın güneyindeki Fars eyaletinin başkentidir. Yaklaşık 1 milyon nüfusuyla İran’ın büyük şehirlerinden.
Şiraz, iki bin yıldır İran kültürünün merkezi olmuştur. Dünyanın en büyük şairlerinin mezarlarına, güzel bahçelere, şarapçılık tarihine ve dünyanın en ikonik camilerinden birine ev sahipliği yapan Şiraz’ı görmeden İran’ı ziyaret etmek doğru olmaz bence.
Ayrıca Şiraz’da leziz yöresel yemekler, geleneksel çarşılar, geleneksel konaklama merkezleri ve birçok dünya ve ulusal miras alanı bulunmaktadır ve bunları ziyaret ederek İran tarihi hakkında önemli bilgi ve birikimleri yanınızda götürebilirsiniz.
Bu Şiraz gezi rehberinde, Şiraz’da yapılacak en iyi şeyleri, gezilecek yerleri ve daha fazlasını paylaşacağım.
*Açıklama – Bu gönderide bazı bağlantılar bulunmaktadır. I Sorumluluk reddi beyanımın tamamını okuyun
ŞİRAZ’DA NEREDE KALINIR
6 saatlik otobüs yolculuğundan sonra Şiraz’da Karandish Bus Terminal‘de indik. Vardığımızda akşam olmuştu. Hostelworld üzeri ayarladığım Ana Traditional Guest House‘da konakladık. Yaşlı bir çift işletiyor konakladığımız yeri. Varış saatinizi bildirmeniz halinde sizi kendi arabasıyla otogardan ücretsiz alıyor amca.
Sabah bir iki çift gördük ama bizden başka konaklayan yok gibiydi. Sabah eşi gelip kahvaltıları hazırlıyor. İngilizceleri zayıf olduğundan yazışmaları kızı yapıyor. Kızı Saba’yı hiç görmedim ama instagramdan hâlâ konuşuyoruz. Oğlu ve ailesiyle de tanıştık, Türkiye’ye çok geliyorlarmış. Ama akşamları amca tek başına kalıyor otelde ve ailesi evlerine çekiliyor. Amca akşamları havuzda soğuttuğu karpuzla çay ikram ediyordu bize.
Hostelin kapısı geleneksel İran evi kapısı. Sol tokmağı bayanlar, sağdakini ise erkekler çalıyormuş. İki tokmağın sesi farklı ve böylece gelene göre kapı açılırmış. Yukarıdan çektiğim fotoğrafta ise Yunus’un oturduğu divanda akşamları serince yattım ben. Ayrıca teras katta harika bir manzarası var otelin. Böylece güzel gün batımı fotoğrafları çektim.
Şiraz’dan yönümüzü Tebriz’e çevirdik. Uçak bulamadık. Bu şekilde otobüse karar verdik. Amca bizi sağolsun otogara bıraktı. Ailenin durumu iyi sanırım, İran’da gördüğüm en iyi arabaydı. O da Toyota. Fakat yol 18 saat sürdü. Sanırım ikinci el almışlar otobüsü Metro’dan, çünkü firma ismi farklıydı.
ŞİRAZ GEZİLECEK YERLER
1. Nasır el-Mülk Cami
İç mimamirisnde kullanılan pembe fayansları ve renkli vitray pencereleriyle ünlü 19. yüzyıldan kalma cami. Kısacası Pembe Cami olarak da biliniyor.
Şiraz denince ilk akla gelen cami güneş yansımalarıyla meşhur. Ancak camlardan içe yansıyan ışıkları yakalamanız için sabah erkenden veya gün batımında gitmeniz gerekiyor. Otelimizden çıkıp sağdan 250 metre mesafedeydi cami. Kaldığımız mahalle oldukça yöreseldi. Bu şekilde kahvaltımızı yapar yapmaz çıktık. Ayrıca namaz kıldım. Ama girişi ücretli.
2. Narenjestan-e Ghavam
Yürüyerek Kavam Evi’ne devam ettik. Gördüğümüz otobüs duraklarının fotoğrafını çekti Yunus. Gerçekten de orijinaldiler. 1886 yılına uzanan, yemyeşil bahçeleri olan görkemli konak, şimdi arkeolojik eserler barındıran bir müze.
4. Zinat el-Mülk Evi
Renkli cam motiflerinin işlendiği tarihi konak. Alt katında ise dolandığınız bir müze var. Antik İran tarihinden günümüze arabalardan mum heykellerine bir zaman tünelinden geçiyorsunuz adeta. Örneğin büyük kral Darius’un çektiğim canlandırmasını paylaşıyorum.
Ücreti duyunca Yunus buraya da girmedi :). Çok güzel bir kafesi var. Fotoğraf çekerken sanırım ilgilerini çektiğim İranlı kızlar kafede tanışmak için yanıma oturdu. Çıktıktan sonra Yunus sorun değil ben dolanırdım dedi. Ama onu bekletmemek için kahvemi içtikten sonra kalktım.
5. Atig Camii
Diğer adı Vekil Cami. Zend Hanedanı döneminden kalma tarihi camidir. Cami 1751-1773 yılları arasında inşa edişmiştir; ancak 19. yüzyılda Kaçarlar döneminde restore edilmiş. Vekil, Zend Hanedanlığı’nın kurucusu Kerim Han Zend’in kullandığı ünvan.
Buraya yürürken dev siyah şii bayraklarının olduğu bir mahalle arasından geçtik.
6. Khan Mederese
Mimarisiyle insanı büyüleyen medrese. Karşısındaki kafede mola verip birşeyler yiyip kahve içtik. Misafirsiniz diyerek hesabı almadı kafe, oysa Yunus baya ısrarcı oldu. Giderken etrafıma bakınmıştım ki bir kız gelip yardım edebileceğim birşey var mı diye sordu. Kaşkay Türküymüş ama Türkçesi zayıftı. Bu şekilde ben de sigara alabileceğim bir yer baktım dedim ve beni bir büfeye götürdü.
7. Vekil Çarşısı
İran halılarının, el sanatları ürünlerinin, baharatların ve diğer eşyaların satıldığı büyük, tarihi pazar.
8. Vekil Banyosu
Tarihi mimari. Lakin Kerim Han Zand döneminde kraliyet sarayının parçası olarak inşa edilen banyo, rejim değişikliğiyle beraber orijinal hâli değiştirilmiş.
9. Moşir Sarayı
Ne yazık ki şu an bedesten gibi bir yere dönüşmüş. İçerisinde bakırcılar ve çeşitli dükkanlar var. Merdivenden çıkıp üst katındaki kafelere oturabilirsiniz. Nargileci aradım ancak bulamadım. Lakin manzarası güzel.
10. Şah Çerağ
Şiilerin 8. imamı Ali er-Rıza’nın kardeşleri seyyid Emir Ahmed ile Mir Muhammed’in mezarlarının bulunduğu tarihi cami. Böylece bir sonraki durağımız burası oldu. Metroyla gelelim dedik ve yardım istediğimiz bir çocuk bilet ısmarladı. İran’da doğru düzgün para harcayamadık.
Bir sonraki durağımız burası oldu. Oldukça büyük bir yer. Namaz vakti kalabalıklaştı ve böylece bizde namaz kılalım dedik. Çeşitli yerlere taşlar koymuşlar. Bu şekilde aldıkları secde sırasında alınlarına denk gelecek hizada koyuyorlar. Daha önce bilmediğim bir uygulamaydı, İslam’da böyle bir şey yok. İçerideki türbelerin ayna işlemeli cam desenleri büyüleyici.
11. Azadi Park
Güzel bir bahçesi var. Sıcaktan mola için banklara oturduk. Karşımızdaki amcalar aç mısınız yemek ısmarlayalım dediler. Teşekkür ettikten sonra duygulandım. Sözüm ona misafirperverliğimizde övünürüz biz.
12. Şapuri Malikanesi
İlk günümüzün son durağı burasıydı. İçeri giriş paralıymış. Fakat yanımızda nakit olmayınca İranlı bir çift giriş biletlerimizi ısmarladı. Müze diye gittik lakin restoran ve kafe varmış burada. Hep yürümüştük. Böylece günün dinlenmesini burada yapalım dedik. Tatlılarımızı ve çaylarımızı ısmarladık. Girişte fotoğraf çeken bir kız var. Tripodumla kendimi çekmeye çalışıyordum. Çekeyim seni dedi. Para vermem bak dedim espirisine kameramı verirken o da güldü 🙂
13. Heraklepolis
Ertesi sabah kahvaltımızı yaparken amca bugün nereleri gezeceksiniz dedi. Şimdi hatırladım amcanın ismi Dairus’tu. Büyük İskender’e kafa tutan ve Ege Denizine kadar toprakları hükmeden büyük Pers kralının ismi. Darius amca Persepolis’e gidin dedi. Başta tam anlamadık ne dediğini. Sonra haritadan gösterince planları değiştirdik. Bize taksi ayarladı ve önce Heraklepolis’e gidin dedi.
Persepolis yolu üzerinde ve ikisi birbirine oldukça yakın. Kaya mezarları ve müze bulunmakta burada.
14. Persepolis
Şiraz’ın hemen dışında da yapılacak çok şey var. Bunların başında da Merv Daşt’ta yer alan Persepolis var. Hall of 100 Columns📍 da karşısında yer alıyor. Oldukça büyük ve muhteşem bir antik kent. Yarım gününüzü ayırmanız gerekiyor bu bölgeye.
Ne yazık ki giriş yine ücretliymiş. Bilet alabileceğimiz yer var mı diye bir çocuğa sorduk. Sağolsun gerek yok ben veririm dedi ve kendi kartından bastı. Şapuri’ye girerken de insanlar bu kartı kredi kartı gibi basıyorlardı. Tam anlayamadım bu beyaz kartı ney.
15. Kuran Kapısı
Persepolis’ten dönerken taksimizi bu kapıda durdurdum. Diğer adıyla Şiraz Kapısı.
Şiraz’ın kuzeyinde özellikle tarihi bir kapıdır. Şehrin kuzeydoğu girişinde, Mervdeşt ve İsfahan yolu üzerinde, Baba Kouhi ve Chelel Mağam Dağları arasında, Allahu Ekber geçidinin yanında yer almaktadır.
16. Eram Bahçeleri
Ücretini vererek tuttuğumuz taksiden buradan ayrıldık. Yeni evlenenler düğün fotoğrafları çektirmeye gelmiş.
Burası kısacası uzun selvi ve palmiye ağaçlarına, dekoratif havuza ve Eram Sarayı‘na ev sahipliği yapan 18. yüyyıl bahçeleri.
17. Afif-Abad
Paralı olunca Yunus girmedi. Oysa paralı dediklerimi TL’ye vurunca komik tutarlar çıkıyor. Mimari açıdan güzel bir müzesi var. Üstelik bahçesinde eskiden savaşlarda kullandıkları uçaklar, toplar vb. var. Girişindeki kavşağın ortasına Şiraz yazısı var fotoğraf çekebilirsiniz.
18. Hafıziyeh
Ünlü İranlı şair Hafız’ın etkileyici mimarisiyle sizi karşılayan mezarı. Ayrıca anma salonu var.
Hafız’ı şerh etmek, 16-18. asır Türk’ünün işidir. … Hafız ve Sadi’ye bakarak Puşkin, “Şair dediğin, matematiği çok iyi bilmeli; ben bilmiyorum” demiştir. – Türklerin Tarihi/İlber Ortaylı
19. Saadiye
Sa’diyi Şirazi türbesi olan tarihi bahçe. Ünlü şair üstelik hafız. Üstelik Timur’la macerasını okumak için Semerkant Gezilecek Yerler: Kültürlerin Kavşağı yazımı okuyabilirsiniz.
Dünyaca meşhur bir diğer şair Khwaju Kermani’nin mezarını📍 da görebilirsiniz.
20. Delgoşa Bahçesi
Kısacası tarihi mezarın bulunduğu Park. Ancak biz geldiğimizde kapalıydı. Ayrıca dileyenler Jahan Nama Bahçesini📍 gezebilir.
21. Kerim Han Kalesi
Zend hanedanı dönemine ait kaledir. Çünkü kale, Kerim Han Zend tarafından 1766 yılında yaptırılmış. Toplam alanı 4000 metrekare, tamamı tuğladan yapılmış surların yüksekliği 12 metre olup surlarının dört köşesinde yüksekliği 14 metre olan dört burç bulunur ki bu burçların birisi eğiktir. Üstelik kaledeki işlemeler ise Kaçar hanedanlığı dönemine aittir.
NEREDE YENİR
Dediğim gibi bize akşam yemekleri çıkarıyordu. Fakat gitmeden otantik bir şeyler yiyelim dedik. İkinci günümüzün akşamı otelimize döndükten sonra amca bize Bakü Restoran Kompleksini tavsiye etti ve taksimizi ayarladı. Kur’an Kapısının olduğu yerin yan tarafındaki tepede. Asansörle çıkıyorsunuz. Manzarası da harikaydı.
Şiraz gezinizde özellikle bu leziz yemeklerin tadına bakmayı unutmayın!
Aush-e-Sabzi: Aş veya kişniş, Afganistan, Kafkas ve Türk mutfağında da bulunan bir sebze çorbası. İran’da farklı türleri var ancak Şirazi Auş-e-Sabzi, Fars eyaletine özgü bir yemek ve Şiraz halkı kahvaltıda yemekte.
Koofteh Shirazi: Yörede Koofta Hulu olarak bilinen Şiraz Köftesi, Şiraz’ın geleneksel yemeklerinden biridir ve kıymanın nohut unu, yumurta ve soğanla rendelenip zerdeçal ve tuzla karıştırılıp iyice yoğrulması şeklinde hazırlanır. Daha sonra iki büyük soğanı doğrayıp kızartıyorlar ve son olarak üzerine kuru üzümleri döküp biraz kavuruyorlar. Bazen Nar ezmesi ekliyorlar.
Kalam Polow: Şiraz’ın en ünlü yemeği, İran’ın diğer şehirlerinde pişirilen aynı adı taşıyan yemekten farkı hazırlanmasında lahana dışında hoş kokulu sebzeler, et ve baharatlar da kullanılıyor. Lezzetinden daha fazla keyif almak için Şiraz Lahana Pilavını mutlaka yiyin.
Faloodeh Shirazi: Şiraz’dayken kaçırılmaması gereken, Kerman (modern Şiraz) kökenli soğuk bir tatlı Faloodeh (aynı zamanda Paloodeh olarak da yazılır). Dondurmacılar ve kahvehanelerde satılan Faloodeh, şeker, gül suyu, limon suyu veya diğer meyve şuruplarını içeren yarı dondurulmuş bir şuruptaki ince erişte büyüklüğündeki nişastadan yapılıyor.
GİDEMEDİKLERİMİZ
Şehre uzak bu noktaları da ekliyorum. Ne yazıkki bizim ilgimizi pek çekmedi. Ayrıca vaktimizde yoktu.
- Ebu Nasır Sarayı: Kale yığınları
- Doğal Tarih ve Teknoloji Müzesi
- Ahmedi Hanlığı:
- Ali el-Murtazi: Şehri dağdan izleyebilirsiniz.
Son olarak Şiraz birçok dünya kitabında geçmekte. Dolayısıyla sizde bu medeniyeti keşfetmek isterseniz Şiraz seyahati ile ilgili sorularınızı aşağıdaki yorum bölümünden sorabilirsiniz.
✅ VPN: NordVPN veya Surfshark ile bağlanın.
🎟 Biletlerinizi Çevrimiçi Ayırtın: Google Flights, Skyscanner ve Expedia, ucuz uçuşlar ve harika fırsatlar aramaya başlamak için en iyi yerlerdir.
🏥Seyahat Sigortası: Evet, seyahat sigortası ihtiyacınız var. Bereket Sigorta! On yılı aşkın süredir tek başıma seyahat ettiğim seyahat sigortam.
🧳 Akıllıca paketleme, seyahatinizi kurabilir.
Dünya seyahatleri için gerekli tüm seyahat ekipmanlarına, en sevdiğim seyahat kitaplarına ve dahası dahil olmak üzere göz atın.
KONAKLAMA
HEREDOT: TARİH
İlgili Yazılar
Seyahatimi önceki devam ayaklarını okuyarak planlamaya devam edin:
YORUM YAPIN